Bugungi kunda O‘zbekiston Respublikasida demokratik huquqiy davlat va kuchli fuqarolik jamiyatini barpo etish yo‘lida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Mazkur islohotlar mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy hayotini modernizatsiya qilish bilan bir qatorda, sud-huquq tizimini ham tubdan takomillashtirishga qaratilgan. Chunki huquqiy davlatni barpo etish jarayonida qonun ustuvorligini ta’minlash va adolatli sudlovni amalga oshirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF–22-son Farmoni ham mamlakatda sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish, davlat boshqaruvi samaradorligini oshirish va fuqarolarning huquq hamda erkinliklarini ishonchli himoya qilishga qaratilgan muhim huquqiy asoslardan biri hisoblanadi. Mazkur normativ-huquqiy hujjatlar sud hokimiyatining mustaqilligini ta’minlash, sudlar faoliyatining ochiqligini kuchaytirish va fuqarolarning adolatli sudlovga bo‘lgan huquqlarini kafolatlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
Sud hokimiyati esa qonun ustuvorligini ta’minlashda asosiy institutlardan biri sifatida namoyon bo‘ladi. Sudlar fuqarolar va davlat o‘rtasidagi munosabatlarda adolat mezonlarini ta’minlaydi, huquqiy nizolarni hal qiladi hamda inson huquq va erkinliklarini himoya qiladi.
So‘nggi yillarda O‘zbekistonda sud tizimini modernizatsiya qilish bo‘yicha muhim chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Bu jarayonda sudlarning institutsional mustaqilligini ta’minlash, sudyalarning professional malakasini oshirish hamda sud jarayonlarining ochiqligini ta’minlash muhim ahamiyat kasb etadi.
Prezidentning PF–22-son Farmoni doirasida sud-huquq tizimini yanada takomillashtirish, sudlarning moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Xususan, sud jarayonlarida elektron sud tizimi, audio va video yozuvlar, onlayn sud majlislari kabi zamonaviy texnologiyalarni joriy etish sud faoliyatining ochiqligi va shaffofligini ta’minlashga xizmat qilmoqda. Bu esa fuqarolarning sud tizimiga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashda muhim omil hisoblanadi.
Sud tizimida raqamli texnologiyalarni keng joriy etish bugungi kunda muhim ahamiyat kasb etmoqda. Elektron sud tizimi sud ishlarini yuritishda tezkorlik, shaffoflik va samaradorlikni ta’minlashga xizmat qiladi.
Masalan, sud hujjatlarini elektron shaklda yuborish, sud majlislarini masofadan turib o‘tkazish hamda sud qarorlarini ochiq e’lon qilish sud tizimining zamonaviy rivojlanish bosqichini ifodalaydi.Bunday yondashuv fuqarolarning sudga murojaat qilish jarayonini soddalashtiradi hamda sud jarayonlarida byurokratik to‘siqlarni kamaytiradi.
Sohaga oid qabul qilinayotgan qaror hamda farmonlar mamlakatda qonun ustuvorligini mustahkamlash, sud-huquq tizimini yanada rivojlantirish va fuqarolarning huquq hamda erkinliklarini ishonchli himoya qilishga qaratilgan muhim huquqiy asos hisoblanadi. Sudlar faoliyatining samaradorligi esa jamiyatda adolat, qonuniylik va fuqarolarning davlatga bo‘lgan ishonchini mustahkamlashda muhim omil bo‘lib qoladi.
Nilufar Bobomuratova,
Surxondaryo viloyat ma’muriy sudi sudyasi
