Internetda birgina tugma orqali maqola, surat yoki musiqani ko‘chirib, o‘z sahifasiga joylashtirish mumkin. Ammo asarning hammaga ochiq bo‘lishi undan istalgancha foydalanish mumkinligini anglatmaydi.
O‘zbekiston Respublikasining “Mualliflik huquqi va turdosh huquqlar to‘g‘risida”gi Qonuni adabiyot, fan va san’at asarlari mualliflarining huquqlarini himoya qiladi. Boshqa shaxs yaratgan asardan foydalanishda muallif va manbani ko‘rsatishning o‘zi har doim yetarli emas. Foydalanish turi va holatiga qarab, huquq egasining ruxsatini olish yoki qonunda belgilangan shartlarga rioya qilish talab etiladi. Qonunchilikda nazarda tutilgan ayrim holatlarda esa asardan ruxsatsiz foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Masalan, jurnalistning maqolasini manbasiz o‘zlashtirish, fotograf suratini tijorat maqsadida ruxsatsiz ishlatish yoki talabaning ilmiy ishini ko‘chirib topshirish muallif mehnati va huquqlariga zarar yetkazadi. Shu bois materialni tarqatishdan oldin uning muallifini aniqlash, foydalanish shartlarini tekshirish va zarur hollarda ruxsat olish muhim.
Mualliflik huquqiga rioya qilish ijodkorning manfaatinigina emas, halol ijod va bilim almashish madaniyatini ham himoya qiladi. Chunki o‘zganing mehnatini o‘z nomidan taqdim etish — shunchaki odob masalasi emas, huquqiy oqibatlarga ham sabab bo‘lishi mumkin.
B.Ashurov,
Surxondaryo viloyat adliya boshqarmasi Intellektual mulk huquqlarini himoya qilish sho‘basi boshlig‘i
