Kembrij universiteti olimlari o‘tkazgan keng qamrovli tadqiqot inson miyasi hayot davomida besh asosiy bosqichdan o‘tishini ko‘rsatdi. 4 mingga yaqin ishtirokchi miyasining skanerlash natijalari shuni tasdiqladiki, miyada eng muhim o‘zgarishlar 9, 32, 66 va 83 yoshda yuz beradi.
Tadqiqotning eng e’tiborga molik jihati — yoshlik davri o‘ylangandan ancha uzoq davom etishi. Olimlar fikricha, miyaning eng samarali ishlaydigan davri 9 yoshdan 32 yoshgacha davom etadi. Aynan shu davrda miyada aloqalar eng faol qayta tuzilib, rivojlanish cho‘qqisiga chiqadi.
Miya rivojlanishining besh bosqichi quyidagicha tavsiflandi:
— Bola davri (0–9 yosh) – miyada tez o‘sish, ammo samarasiz aloqalar ko‘pligi;
— Yoshlik (9–32 yosh) – miyaning eng faol va samarali ishlaydigan davri;
— Voya yetganlik (32–66 yosh) – barqaror, sekin o‘zgarishlar;
— Erta qarish (66–83 yosh) – miyaning bo‘linib ishlashi kuchayadi;
— Kech qarish (83 yoshdan boshlab) – o‘zgarishlar yanada yaqqolroq namoyon bo‘ladi.
Tadqiqot miyaning qay tarzda o‘zgarib borishini chuqurroq tushunishga yordam berib, ruhiy kasalliklar, demensiya va yoshi ulug‘ insonlar salomatligiga doir ilmiy yondashuvlarni takomillashtirishga xizmat qiladi.
