Bahor kelib, kunlar isishi bilan hovli-joylarni tartibga keltirishni, yerni yumshatib, ekin-tikin qilishni boshlaymiz. Daraxtlar ostini oqlab, ariqlarimizni yangidan qazib, daraxt va gullarga suv ochamiz. Ha, obodlik, sarishtalikni uyimizdan boshlaymiz. Denov tumanining “Qorabog‘” mahallasida yashovchi fuqaro Bahrom Abdimo‘minov ham erta tongdan kuch va g‘ayratga to‘lib, obodonlashtirish taraddudiga tushdi.
Navbat ariq qazishga kelganida, belkuragining uchiga nimadir tegib, jarangdor ovoz chiqardi. “Bu nima ekan” degan qiziqish ila yerni kovlashga tushdi. Qarasa, katta hajmli sopol xumning bir uchi ko‘rinib turibdi. Darhol bu haqida mutasaddilarga xabar qildi.
Ushbu xonadonga Termiz arxeologiya muzeyi va Termiz davlat universiteti tarixchi olimlari qisqa fursatlarda yetib borishdi va xumning tarixiylik ahamiyatini o‘rganish maqsadida uni butunligicha qazib olishdi. Haqiqatan xum kattagina hajmda. Ishchi guruh uni restavratsiya qilish va o‘rganish ishlarini olib borish maqsadida Termiz arxeologiya muzeyiga olib kelishdi.
Dastlabki o‘rganish natijalariga ko‘ra aytish mumkinki, xum milodiy I-II asrlarga tegishli ekanligi taxmin qilinmoqda. Olimlar tomonidan o‘rganish ishlari esa davom etayotir.
Hilol
