Bugun hudud iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi eksport salohiyatini kengaytirish, investitsiyalarni jalb etish, yangi ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish va aholi bandligini ta’minlash bilan chambarchas bog‘liq. Bunda investitsiyaning o‘zi emas, undan qanday iqtisodiy natija olinayotgani muhim. Termiz tumanida so‘nggi yillarda eksport va investitsiya yo‘nalishida amalga oshirilayotgan ishlar hudud iqtisodiyotida yangi imkoniyatlar paydo bo‘layotganini ko‘rsatmoqda.
Eksport: hajmdan sifatga
2025-yilda tumanda 22,5 million AQSH dollarilik eksport rejalashtirilgan bo‘lsa, amalda bu ko‘rsatkich 118,6 million AQSH dollarini tashkil etdi. Shundan 102,5 million AQSH dollari sanoat, 16 million AQSH dollari meva-sabzavot mahsulotlari hissasiga to‘g‘ri keldi.
2026-yilning yetti oyida esa 150,6 million dollarlik eksport rejasi 176,1 million dollarlik natija bilan bajarildi. Birinchi yarimyillikda ham reja 117 foizga uddalangan. Bu natijalar eksport hajmi bilan birga ishlab chiqarish tarkibi ham o‘zgarayotganini ko‘rsatadi. Endilikda vazifa faqat ko‘proq mahsulot sotish emas, balki yuqori qo‘shilgan qiymatga ega, raqobatbardosh va xalqaro talablarga javob beradigan mahsulotlar ulushini oshirishdan iborat. Ayniqsa, qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini qayta ishlash, saralash va qadoqlash orqali tayyor mahsulot sifatida eksport qilish katta imkoniyat beradi. Sanoatda esa mahalliy xomashyoni chuqur qayta ishlash va ishlab chiqarish zanjirini kengaytirish muhim.
Investitsiya — yangi imkoniyatlar manbayi
Eksportdagi o‘sish yangi ishlab chiqarish quvvatlarini yaratish bilan bevosita bog‘liq. 2026-yilda Termiz tumanida 14 ta korxona hisobidan 116,7 million AQSH dollari miqdorida xorijiy investitsiya va kreditlarni o‘zlashtirish belgilangan. Birinchi yarimyillikda esa 116,9 million dollarlik investitsiya o‘zlashtirildi.
Investitsiya loyihalari turli yo‘nalishlarni qamrab olgan. Jumladan, sholi yetishtirish, zamonaviy chorvachilik va bog‘dorchilik, savdo va xizmat ko‘rsatish majmuasi, tomchilatib sug‘orish asosida paxta yetishtirish hamda uni chuqur qayta ishlash kabi loyihalar amalga oshirilmoqda. Xususan, “HUAMIAN TAI FENG AGRO TERMIZ” loyihasi doirasida 3 ming gektar maydonda zamonaviy sug‘orish texnologiyalarini joriy etish va paxtani to‘liq sanoat zanjiri asosida qayta ishlash ko‘zda tutilgan. Bunday loyihalar nafaqat ishlab chiqarish hajmini, balki hududda yaratiladigan qo‘shilgan qiymatni ham oshiradi. Shu bilan birga, investitsiyani faqat o‘zlashtirilgan mablag‘ miqdori bilan baholash to‘g‘ri emas. Uning haqiqiy samarasi yangi korxona, ishlab chiqarish, eksport va ish o‘rinlarida namoyon bo‘lishi kerak.
Aholi farovonligi — asosiy mezon
2026-yil hududiy investitsiya dasturi doirasida 17 ta loyiha amalga oshirilib, 1 768 ta yangi ish o‘rni yaratish rejalashtirilgan. Yetti oy yakuniga ko‘ra, rejadagi bir loyiha o‘rniga uchta loyiha ishga tushirilib, 23 ta yangi ish o‘rni yaratildi. Bu raqamlar ortida inson taqdiri, oilalar daromadi va mahallalardagi iqtisodiy faollik turadi. Shu bois yangi ish o‘rinlarining faqat hisobotda qayd etilishi emas, balki amalda faoliyat yuritishi muhim.
Yangi korxona — yangi ish o‘rni, yangi ish o‘rni esa oila daromadi va hudud iqtisodiy barqarorligining muhim omilidir.
Deputatlik nazorati: raqam ortidagi natija Xalq deputatlari Termiz tumani Kengashi deputatlari har bir loyiha ortida tadbirkorning tashabbusi, mablag‘i, aholining mehnati va hudud manfaatlari mujassamligini yaxshi biladi.
Shuning uchun har bir loyiha taqdiri bilan qiziqib, uning o‘z vaqtida va sifatli amalga oshirilishiga ko‘maklashmoqda. Bunda loyihalarni joyiga chiqib o‘rganish, tadbirkorlarning muammolarini aniqlash, infratuzilmaga oid masalalarni hal etishga yordam berish, yangi ish o‘rinlarining amalda yaratilishini kuzatish va korxonalarning eksport imkoniyatlarini baholashda ishtirok etmoqda.
Zero, xalq vakilining vazifasi qaror qabul qilish bilangina cheklanmaydi. Uning amaliy natijasini ko‘rish, aholi va tadbirkorlarning muammolarini eshitish ham deputatlik faoliyatining muhim mezonidir.
Yangi bosqichning asosiy vazifalari Termiz tumani oldida eksport va investitsiya borasida katta imkoniyatlar bilan birga, muhim vazifalar ham turibdi. Avvalo, investitsiyalarni raqam uchun emas, aniq iqtisodiy natija uchun jalb qilish zarur. Har bir loyiha ishlab chiqarish, eksport, bandlik va daromadga qo‘shadigan hissasi bilan baholanishi lozim.
Ikkinchidan, eksport tarkibida tayyor va qayta ishlangan mahsulotlar ulushini oshirish kerak. Bu hududda yaratiladigan qo‘shilgan qiymatni ko‘paytiradi va mahalliy ishlab chiqaruvchilarning raqobatbardoshligini mustahkamlaydi. Eng muhimi, investitsiya va eksport natijalari aholi farovonligi bilan bog‘lanishi kerak.
Bugun Termiz tumanida yaratilayotgan iqtisodiy imkoniyatlar hudud taraqqiyotini yangi bosqichga olib chiqish uchun muhim zamin bo‘la oladi. Buning uchun har bir loyihani aniq natijaga aylantirish, investitsiyani ishlab chiqarishga, ishlab chiqarishni eksportga, eksportni esa yangi ish o‘rinlari va aholi daromadlariga bog‘lash talab etiladi. Chunki taraqqiyotning haqiqiy mezoni raqamlarning o‘zi emas — ular ortida yaratilgan yangi korxonalar, ish o‘rinlari, eksport bozorlari va insonlar hayotidagi ijobiy o‘zgarishlardir.
A.Avliyakulov,
Xalq deputatlari Termiz tuman Kengashi kotibiyat mudiri
