Tashkilotda korrupsiya sodir bo‘lgach, uning izidan borishdan ko‘ra, bunga yo‘l qo‘ymaslik muhim. Komplayens-xodimining vazifasi ham, avvalo, shunga qaratilgan — xavfni oldindan ko‘rish va uning oldini olishdan iborat.Xo‘sh, komplayens-xodimi aslida nima bilan shug‘ullanadi?
U tashkilotdagi ish jarayonlarini kuzatib, korrupsiyaga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan holatlarni aniqlaydi. Qaysi jarayonda manfaatlar to‘qnashuvi yuzaga kelishi mumkin? Qayerda vakolatdan noto‘g‘ri foydalanish xavfi bor? Qaysi tartib shaffoflikni talab qiladi? Komplayens uchun ana shu savollar muhim.
Bu mutaxassis faqat kamchilik izlamaydi. U xodimlarga korrupsiyaga qarshi talablar, xizmat odobi va manfaatlar to‘qnashuviga oid qoidalarni tushuntiradi, aniqlangan xavflarni kamaytirish bo‘yicha takliflar beradi. Zarur hollarda korrupsiya yoki boshqa qonunbuzilishlar haqida kelib tushgan murojaatlarning belgilangan tartibda ko‘rib chiqilishida ham ishtirok etadi.
Komplayensning yana bir muhim jihati — manfaatlar to‘qnashuviga yo‘l qo‘ymaslik. Masalan, xizmat vakolati orqali nazorat qilgan tashkilotga keyinchalik ishga o‘tish kabi holatlar ham korrupsiyaviy xavf tug‘dirishi mumkin. Shu sababli 2026-yilda bunday holatlarning oldini olishga qaratilgan alohida tartib ham joriy etildi.
Demak, komplayens-xodimini faqat “korrupsiyani aniqlaydigan odam” deb tushunish to‘g‘ri emas. Uning asosiy vazifasi — muammo paydo bo‘lishidan oldin uning oldini olish. Buning uchun esa tashkilotdagi jarayonlar shaffof, qarorlar asosli, xodimlarning mas’uliyati aniq bo‘lishiga ko‘maklashadi.
Chunki korrupsiyaga qarshi eng samarali kurash faqat sodir bo‘lgan qilmishga javob berishdan emas, unga olib boradigan yo‘lni avvaldan yopishdan boshlanadi.
A. Raximov,
Chiqindi poligonlarini boshqarish direksiyasi Korrupsiyaga qarshi kurashish va komplayens-nazorat bo‘yicha bosh mutaxassisi
